Alergia pokarmowa


Co dla jednego jest pokarmem, to dla drugiego jest trucizną. Lukrecjusz

Świat alergii pokarmowej. Czy to również Twój świat? Lub świat Twojego dziecka? Jak sobie radzić? Przeczytaj artykuł i skorzystaj z porad, jakie dla Ciebie przygotowaliśmy.

Jak rozpoznać alergię?

Wyróżniamy 3 grupy objawów:

  • objawy skórne: pokrzywka, świąd, atopowe zapalenie skóry,
  • objawy ze strony układu pokarmowego: u niemowląt - ulewanie, kolki brzuszne, przewlekła biegunka, u starszych dzieci - zaparcia,
  • objawy ze strony układu oddechowego: przewlekły kaszel, nieżyt nosa, astma, nawracające zapalenie płuc, oskrzeli.

Bądźmy wyczuleni również na takie objawy, jak: słabe przybieranie na wadze, zmęczenie, rozdrażnienie, zaburzenia snu, bóle głowy. Skrajnym przypadkiem jest wstrząs anafilaktyczny.

Organizm każdego z nas może zupełnie inaczej reagować na ten sam alergen!

Jednak czy zawsze jest to alergia? Być może przyczyną w/w dolegliwości jest tzw. nietolerancja pokarmowa, z którą alergia pokarmowa często jest mylona. O ile ich skutki są podobne, o tyle ich przyczyny i leczenie są odmienne.

 

Alergia pokarmowa

Nietolerancja pokarmowa



Mechanizm   procesu

Immunologiczny


w proces zaangażowany jest układ odpornościowy, uczulenie na określony składnik pożywienia, przed którym organizm zaczyna się bronić wytwarzając przeciwciała

Nieimmunologiczny


w proces nie jest zaangażowany układ odpornościowy, jest to niezdolność układu pokarmowego do strawienia dostarczonych mu składników pożywienia (najczęściej wynika z braku enzymu rozkładającego dany produkt)

Reakcja na pokarm

Natychmiastowa

Opóźniona

(często objawy pojawiają się po kilku dniach)

Przykłady

białko mleka krowiego (kazeina), gluten, orzechy, ryby, skorupiaki, jajka

nietolerancja laktozy (cukier obecny w mleku), glutenu, fruktozy, glutaminianu sodu


Pierwszym krokiem w pracy nad alergią jest ustalenie, co nas (nasze dziecko) uczula. W przypadku małych dzieci, metodą prób i błędów, rodzice często znajdują źródło problemu. Ważne, aby robić to pojedynczo - eliminujemy jeden produkt i czekamy kilka dni na efekt. Po ustaleniu co nas uczula, wykluczamy dany pokarm z jadłospisu. Na jak długo? Co najmniej na rok. Po tym czasie warto przeprowadzić tzw. test prowokacji, czyli wprowadzić uczulający składnik i sprawdzić jak organizm reaguje.

Alergia może ustąpić wraz z wiekiem (dzieci często wyrastają z alergii na mleko czy jajka), może zmienić się czynnik uczulający albo wystąpić inna reakcja alergiczna na dany alergen pokarmowy. W przypadku dzieci często się zdarza, że z wiekiem zmieniają się objawy na dany produkt. U niemowląt dominują objawy ze strony układu pokarmowego oraz zmiany na skórze (powszechne dziś - atopowe zapalenie skóry). Astma, duszności, kaszel występuje koło 3 roku życia, a przewlekły katar pojawia się po 5 urodzinach. Takie zjawisko nosi nazwę marszu alergicznego. Tak jak alergia może ustąpić wraz z wiekiem, tak samo może pojawić się w dorosłym życiu. Najczęściej jednak alergia obserwowana jest u niemowląt i małych dzieci, z uwagi na jeszcze niedojrzały układ odpornościowy i trawienny.

Alergię pokarmową może wywoływać praktycznie każdy produkt spożywczy, ale lista  najczęstszych alergenów pokarmowych  jest krótka. Gdy podejrzewamy nadwrażliwość pokarmową, w pierwszej kolejności należy wykluczyć z jadłospisu takie produkty jak:

Mleko i jego przetwory- białko mleka krowiego
Zboża - gluten
Jajko - białko jaja
Czekolada
Kakao
Orzechy
Ryby
Owoce morza
Cytrusy
Truskawki
Seler
Pomidory
Soja
Miód
“Chemia” w żywności - konserwanty, barwniki

 

Gdy alergenem jest owoc, warzywo czy ryba to nie ma większego problemu z wyeliminowaniem go z menu. Problem pojawia się wraz z alergią na:

Są to produkty powszechnie stosowane w żywności. Co w tej sytuacji zrobić? Dwie rady:

1. Znaleźć wartościowy zamiennik np.:

  • zamiast mleka krowiego i jego przetworów - mleko migdałowe, mleko kozie, sery owcze, kozie. Cennym źródłem wapnia są również rośliny strączkowe, sezam, sardynki,  migdały, figi, brokuł  czy amarantus
  • zamiast zbóż zawierających gluten (czyli pszenica, jęczmień, żyto,owies, orkisz) - produkty z soi, ryżu, kukurydzy, gryki, prosa.Obecnie bez problemu można kupić w sklepach produkty bezglutenowe - oznaczone symbolem przekreślonego kłosa
  • zamiast jajek - jajka przepiórcze.

2. Uważnie czytać etykiety na produktach - choć wydaje się to niemożliwe, alergeny mogą ukrywać się wszędzie. Niewielkie ilości białka krowiego, jaj czy glutenu można znaleźć w parówkach, pasztetach albo ketchupie. Przeczytaj jak czytać etykiety.

Czy możemy się uchronić przed alergią pokarmową?

Alergia jest cechą dziedziczną, przy czym dziedziczymy nie samą alergię, ale skłonność do niej i na to nie mamy wpływu. Jedynie możemy zachować większą uwagę, kiedy któreś z rodziców jest alergikiem. Nie znaczy to jednak, że w rodzinie gdzie alergia nie występowała - nie ujawni się. Zanieczyszczenie środowiska, błędy żywieniowe, stres, leki (ich nadużywanie), upośledzają nasz układ odpornościowy i stajemy się bardziej podatni na alergię.

Autorka: Anna Ptak


Źródła:
http://pediatria.mp.pl/zywienie/show.html?id=52607
http://www.mamazone.pl/artykuly/zdrowe-zywienie/alergie-pokarmowe.aspx
http://www.forumzdrowia.pl/id,331,art,1119,ptitle,alergie-pokarmowe-przyczyny-objawy-rozpoznawanie-zapobieganie-i-leczenie.htm
http://www.jaalergik.pl/alergia-pokarmowa_alergie_16.html
http://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/show.html?id=57574
http://centrum-alergii.pl/