Lista E - co powinieneś o nich wiedzieć

Na czym polega sekret umiejętnego wyboru produktu? Na co należy zwrócić uwagę kupując żywność? Na cenę? A może na wygląd? Otóż nie! Cała tajemnica tkwi w etykiecie.

 

Kilka prostych zasad, jak czytać etykietę:
Zawsze patrzymy na tył opakowania i sprawdzamy:

1. datę ważności, funkcjonuje jako:

  • Termin przydatności do spożycia (na produkcie znajdziemy napis "Należy spożyć do ...", określa dzień, miesiąc i rok) - dotyczy to żywności nietrwałej i łatwo psującej się, np. mięso, nabiał; oraz
  • Data minimalnej trwałości ("Najlepiej spożyć przed...", określa miesiąc i rok) - na produktach długoterminowych, suszonych, mrożonych

2. warunki przechowania, np. w suchym i chłodnym miejscu;

3. wartości odżywcze, kalorie, GDA z ang. Guideline Daily Amounts, czyli wskazane dzienne spożycie;

4. skład produktu - podawany w sposób malejący, czyli od składnika, którego jest najwięcej, do takiego którego jest najmniej (patrz np. kakao „dla dzieci” – kakao czy cukier?).

Pamiętaj! Im krótsza lista składu produktu spożywczego, tym zdrowiej.

5. właściwą nazwę produktu; łąkowe, śmietankowe czy „prosto z natury” nie musi oznaczać masła.

Jeśli na pierwszym, drugim lub trzecim miejscu występuje cukier – nie kupuj, nie warto!

Warto wiedzieć co kryje lista składników, bo oprócz podstawowych substancji takich jak: białka, cukry czy tłuszcze wprowadzane są nazwy i symbole  E, z których rozszyfrowaniem niejedna osoba może mieć problem. Zadajmy sobie pytanie: Co kryje się pod symbolem E? Czy E są szkodliwe, a także których należy się wystrzegać? Jak E wpływa na nasze zdrowie? Odpowiedzi znajdziecie w dalszej części artykułu.

Krótki przewodnik po "E"

Co to jest lista E?

  • to spis dodatków do żywności, powszechnie stosowanych w przemyśle spożywczym,
  • są wśród nich substancje pochodzenia naturalnego, czyli występujące w przyrodzie i syntetyczne - powstające w laboratorium,
  • obecnie funkcjonuje ponad 1500 dodatków do żywności,
  • każde E dodane do produktu spożywczego opisane jest na jego etykiecie jako skrót E z numerem, np. E 621 to glutaminian sodu,
  • wyróżnia się 5 podstawowych grup E: barwniki, konserwanty, przeciwutleniacze, emulgatory i pozostałe (tab. nr 1).

Statystki są przerażające! Zjadamy ok. 2 kilogramów "chemii" ukrytej w żywności.

Powszechność stosowania E w przemyśle spożywczym stanowi zagrożenie dla naszego zdrowia. Już dziś wiadomo, że wiele z tych substancji może powodować lub nasilić problemy zdrowotne takie jak: astma, migrena, nadpobudliwość, niektóre mogą być nawet toksyczne.

Pojawia się wobec tego pytanie: Czy strach przed wszechobecnym E jest zawsze uzasadniony?

  • Okazuje się, że nie. Są wśród nich substancje (choć nieliczne), które nie mają negatywnego wpływu na nasze zdrowie m.in. E 100 - kurkumina, czy E 300 - witamina C.

E staje się szczególnie szkodliwe, kiedy:

  • spożywamy je długotrwale i w dużych ilościach,
  • albo w połączeniu z inną substancją tworzą związek, który może być dla nas trujący, np. połączenie E 211 (benzoesanu sodu) z witaminą C, gdyż prowadzi to do powstania rakotwórczego benzenu. Takie połączenie stosuje się w produkcji napojów gazowanych.

Do masowo stosowanych E w żywności należą:

E 210, E 211, E 220, E 249 - E 252, E 621, E 951, E 954.

Najwięcej E zawierają takie produkty jak: słodycze, napoje gazowane, wędliny.

Istnieje grupa osób bardziej wrażliwych na działanie substancji E, należą do nich: małe dzieci, alergicy, osoby starsze, osoby o wrażliwym układzie pokarmowym.

Generalna zasada jest taka: Im krótsza lista E na produkcie, tym lepiej!

Przeczytaj także czym jest żywność wysokoprzetworzona.

Poniżej pomocne tabele.

Podział E i ich krótka charakterystyka

Tab.1

Grupa E

Numer

Zastosowanie (m.in.)

Właściwości

Barwnik

E 100   -

E 199

Słodycze,

desery,

napoje,

galaretki

Nadają lub poprawiają barwę produktów

Konserwanty

E 200   -

E 299

Wyroby garmażeryjne, napoje gazowane, soki, konserwy, owoce suszone

Zapobiegają psuciu się produktów, przedłużają trwałość i zabezpieczają przed drobnoustrojami

Przeciwutleniacze

E 300   -

E 399

Płatki śniadaniowe, frytki, chipsy, masy do ciast, biszkopty, wędliny, margaryna, masło

Zapobiegają utlenieniu środków  spożywczych, przeciwdziałają np. jełczeniu tłuszczów lub zmianom ba

Emulgatory

E 400   -

E 499

Lody, zupy w proszku, majonez, margaryna, wędliny, pieczywo, czekolada i produkty czekoladowe

Odpowiadają za trwałość i konsystencję produktu

Pozostałe

(m.in. wzmacniacze smaku, substancje słodzące)

E 500   -

E 1500

Słodycze, gumy do żucia, napoje light, soki, jogurty, desery, przyprawy

Wzmacniają smak, zamienniki cukru

 

Lista nieszkodliwych E

Tab. 2

E 100
KURKUMINA
E 101
RYBOFLAWINA -WIT. B2
E 140
CHLOROFIL
E 160- E 163
KAROTENY
E 300
KWAS ASKORBINOWY - WIT.C
E 306
WITAMINA E
E 322
LECYTYNA
E 410
MĄCZKA CHLEBA ŚWIĘTOJAŃSKIEGO
E 412
GUMA GUAR
E 440
PEKTYNA
   

 

Lista niektórych szkodliwych E i ich wpływ na organizm

Tab. 3

SZKODLIWE E

Wpływ na organizm

E 102 TARTAZYNA Reakcje alergiczne, bezsenność, depresje, podejrzany o ADHD u dzieci
E 104 ŻÓŁCIEŃ CHINOLINOWA Reakcje alergiczne, podejrzana o ADHD u dzieci
E 110 ŻÓŁCIEŃ POMARAŃCZOWA Reakcje alergiczne, podejrzany o ADHD u dzieci
E120 KOSZELINA Reakcje alergiczne
E 123 AMARANT Rakotwórczy
E 124 CZERWIEŃ KOSZELINOWA Niebezpieczna dla astmatyków, podejrzana o ADHD u dzieci
E 127 ERYTROZYNA Hamuje wzrost, upośledza działanie tarczycy
E 131 BŁEKIT PATENTOWY Rakotwórczy
E 210 - E 213 KWAS BENZOESOWY I

JEGO SOLE

Rakotwórczy
E 220 - E 228 DWUTLENEK SIARKI I
JEGO SOLE
Powoduje stratę wit. B12, reakcje alergiczne, bóle głowy, nudności, zakłóca pracę jelit
E 249 - E 251 AZOTYNY Rakotwórcze
E 310 - E 312 GALUSANY Reakcje alergiczne, wysypki
E 320 BHA Zwiększa poziom cholesterolu we krwi
E 400 KWAS ALGINOWY Niebezpieczny dla kobiet w ciąży - utrudnia wchłanianie żelaza
E 407 KARAGEN Owrzodzenia układu pokarmowego, działa przeczyszczająco
E 621 GLUTAMINIAN SODU Może powodować bóle jelitowo-żołądkowe, bóle głowy, nudności, osłabienie lub pogorszenie wzroku
E 951 ASPARTAM Rakotwórczy
E 954 SACHARYNA Rakotwórcza

źródło:

www.dziecisawazne.pl
www.eioba.pl
www.ulicaekologiczna.pl
http://zdrowo.info.pl/

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2010 w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych Dz. U. 2012 Nr 232, poz. 1525

Autorka: Anna Ptak